نیلوفر ایرانی

جشن آبانگان

هزاران سال پیش در ایران زمین نیاکان ما آیین ها و جشنهای بسیار زیباییبرگزار می کردند که هرکدام ویژگی های خود را دارا بود. نیاکان ما شاد زیستن را، راه خوشبختی می دانستند.

در ایران باستان، هرماه سی روزه بود و در پایان اسفند، پنج روز پایانی سال را پنجه برگزار میکردند، و بدین گونه هرسال سیسد (صد) و شست و پنج روز می شد. در گاه شمار کنونی پنج روز واپسین به ماه های دیگر داده شدهو به همین شوند (دلیل) برخی از جشن ها در گاه شمار نوین جابجا شده اند، مانند جشن بهمنگان که در بیست و شش دی ماه، و جشن سپندارمذگان که در بیست و نهم  بهمــن ماه برگزار می شود.

روز آبان از ماه آبان، دهمین روز از آبان ماه باستانی، جشن آبانگان نامیده می شود.

درباره جشن آبانگان جدا از، هم نام شدن نام روز با ماه از شوندهای(دلیل های) گوناگونی یاد شده که به چند شوند گذری خواهیم داشت.

آبان به مینوی (معنای) آب و هنگام آب است و یکی از آخشیج های (عناصر) پاک کننده ورجاوند (مقدس) نزد ایرانیان باستان بوده است. یکی از داستان های پیدایش جشن آبانگان اینگونه است که: در پی جنگ های طولانی میان ایران و توران، افراسیاب تورانی دستور داد تا کاریزها و نهر ها را ویران کنند. پس از پایان جنگ پسر تهماسب که زو نام داشت دستور داد تا کاریز ها و نهر ها را لایروبی کنند و پس از لایروبی، آب در کاریز ها روان گردید و ایرانیان آمدن آب را جشن گرفتند.

شوند (دلیل) دیگر جشن آبانگان اینست که پس از هشت سال خشکسالی، در ماه آبان باران آغاز به باریدن نمود و از آن زمان جشن آبانگان پر رنگ تر گردید. نیاکانمان در این روز به کنار جوی ها و نهر ها میرفتند و با خواندن بخشی از اوستا که توسط موبد خوانده می شد خداوند را ستایش کرده و در خواست فراوانی آب و نگهداری آن را  می نمودند و پس از آن به شادی می پرداختند.

همچنین برخی پژوهشگران بر این باورند که در این روز بود که به مردم کشورها آگاهی رسید شاهنشاهی از ضحاک بشد و فریدون به شاهی رسید، و مردمان پس از دورانی دراز، ایمن و آسوده شدند.

ایرانیان قدیم آب را مقدس می دانستند و هیچ وقت آنرا آلوده نمی کردند و آبی را که از اوصاف سه گانه اش (رنگ و بوی و مزه) تغییر می یافت برای آشامیدن و شستشو به کار نمی بردند.

هرودوت می گوید: ایرانیان آب را آلوده نمی کنند، آب دهان به آن نمی اندازند و در آن دست نمی شویند.

استرابون جغرافی نویس یونانی گوید: ایرانیان در آب جاری خود را شستشو نمی دهند و در آن لاشه و مردار نمی اندازند و عموماً آنچه ناپاکی است در آن نمی ریزند.

 

یاری نامه : تارنمای هخامنشیان

اصل و نسب و دین های ایرانیان باستان – تألیف استاد عبدالعظیم رضایی


ویژه نامه روز جهانی کوروش

آبان ١٣٨٩